HAKAN FÝLÝZ

DVD Oynatýcý ve DVD yazici fiyatlari düstükçe, piyasada kaydedilebilir bos DVD'ye olan talep hizla artmaktadir. 2002 yilindan beri, birçok firma DVD yazicilari, ardarda yazicilari piyasaya çikardikça, bu ürün için fiyatlar hizla düsmeye baslamis, bu da, DVD yazicinin kullanim yerlerini artirmistir. Bu artisla beraber, kaydedilebilir bos DVD konusundaki teknik konular konusulmaya baslanmistir. Bir magazaya gidip, bos DVD istediginizde, ARTI mi, EKSI mi yada DVD+R mi, DVD-R mi türünde sorularla karsilasilmaya baslandi. DVD yeni bir teknolojidir, ve tüm cihazlar ayni teknolojiyi desteklemezler. Hatta, bilgisayarinizda bos DVD'ye yaptiginiz kaydi, yan odadaki DVD oynatici okumayabilir.Size, bunun neden oldugu, ve olmamasi için neler yapilacagi konusunda bilgi vermeye çalisacagiz. Bu konuyu üç kategoride ele alacagiz: Uygulama sekilleri, Yazilma sekilleri, ve DVD sürücüler. Uygulama sekilleri ile baslayalim. Isin iyi tarafi, satin aldiginiz yada kiraladiginiz her DVD filmi, DVD Video denen bir formattir, tüm DVD oynatici ve DVD sürücüler tarafindan oynatilabilir. Kötü haber de, kendi DVD-Video'nuzu hazirlayabilir, bos DVD'ye kaydedebilirsiniz, ama DVD oynaticinizda izleyemeyebilirsiniz. Yazilma sekillerine bakacak olursak, DVD'ler sekil olarak CD'ye benzeseler de ayni sey degillerdir. En büyük fark, kapasiteleridir. Çogu CD'ler 650 yada 700Mb veri, film yada müzik saklayabilirler. Çogu DVD ise 4.7 Gb kapasitelidir, yani bir CD'nin ortalama 7 kati. Bu ekstra kapasite, birçok filmin tek diske sigmasina olanak verir. Bunun yaninda, daha düsük kapasiteli, 8cm çapinda DVD-R'lar da piyasaya çikti. 1.4Gb / 30 dakika kapasiteli bu DVD-R, DMS tarafindan ithal edilmis, ve satisa sunulmustur. Eger kendi filminizi yaratmak isterseniz, bu DVD disklerin kaydedilebilir olanlarinin birinden edinmeniz gerekir. Isler burada karismaya basliyor. Düsünün ki 5 çesit VHS kaset olsaydi, her biri ayni gibi görünse de, aslinda birbirinden farkli olsalardi. Yazilabilir DVD'de toplam 5 format vardir: DVD-R, DVD-RAM, DVD-RW, DVD+RW, ve DVD+R. Bunlarin arasindaki farklar, verilerin diske yazilip okunma sekilleriyle ilgilidir, ve tam olarak farki açiklamak zordur. Size söyle bir örnek verelim. Farzedelim tüm dünya tüm yazili dökümanlarda sadece ingilizce kullanmak için anlasti. Amerika soldan saga yazmaya devam edeceklerdir. Baska bir ülke, sagdan sola dogru yazmayi tercih edebilir. Bir diger ülke de, yukaridan asagiya dogru yazmayi tercih edebilir. Sonunda olacak olan ise, yazimda ayni dil kullanilsa bile, ayni sey anlatilsa bile, bir ülkedeki insanlar, diger ülkede yazilan dökümani okuyamayabileceklerdir. DVD kaydi, bu sekilde bir karisikliga yol açti. DVD daha yeni olusan, gelisen bir teknolojidir, ve bu konularin çözüme ulasmasi zaman alacaktir. Tek yapabileceginiz, hepsini anlamaya çalismaktir. Kolay bir yol, birbiriyle ilgisi olmayan 5 farkli DVD disk oldugunu düsünmek ve kabul etmektir. Simdi formatlari tek tek inceleyelim. Ilk olarak, DVD-R ve DVD+R diskleri sadece bir defa yazilabilir. DVD filmlerini bunlara, sadece bir defa kaydedebilirsiniz. Bu çimento ile suyu karistirip beton yapmaya benzer, sertlesip beton oldugu zaman, onu degistirmek için, kirmaniz ve yikmaniz gerekir. Biraz daha detaya inersek, DVD-R diskleri de iki türlüdür, Authoring model, ve genel model. Hem DVD-R ve hem de DVD+R diskleri, DVD oynaticilarin çogunda oynatilabilir, eskilerinde bile. Dolayisiyla, filminizi böyle bir diske kaydederseniz, büyük olasilikla DVD oynaticinizla çalabilirsiniz. Authoring model DVD-R'a yazan yazicilar ile genel model DVD-R'a yazan yazicilar farklidir. Piyasada olan DVD-R'larin hemen hemen tamami genel modeldir. Aksini belirtmediginiz sürece, DMS tarafindan size saglanan tüm DVD-R'lar genel modeldir. Bir de, bir defadan daha fazla kaydedilebilen DVD formatlari vardir. DVD+RW, DVD-RW ve DVD-RAM disklere binlerce kere kayit yapilabilir. Kaydettiginiz filmi begenmediyseniz, ayni diskin üzerine yeni bir film kaydedebilirsiniz.Bu diskler, duvar boyamaya benzer. Duvarin rengini begenmezseniz, yeni bir boya ile rengini degistirebilirsiniz. Tüm bu yeniden yazilabilir formatlar birbirlerinden biraz farklidir. Örnegin DVD-RAM, bilgisayarinizdaki bilgileri yedeklemek amaciyla yaratilmistir. Ama, DVD filmleri kaydetmek istiyorsaniz, diger formatlarin bir tanesi daha uygun olabilir. DVD oynaticilarin çogu, DVD-RAM disklerini çalamaz. DVD-RW ve DVD+RW formatlarinin her ikisi de DVD film kaydetmek için uygundur, ancak bunlarin arasinda, BETA ve VHS arasindaki fark ve rekabete benzetilebilir . Ilerleyen yillarda, kullanicilar, hangi formati kullanacaklarina kendileri karar verecekler, ve sonunda ya bir format kazanacak ve yaygin olarak o kullanilacak, veye her iki format birlestirilip tek bir standart olusturulacak, fakat su an için bilinmesi gereken, herhangi biri, henüz evrensel bir standart format degil. Bir baska nokta da, DVD oynaticilarin çogu, yeniden yazilabilir diskleri oynatamaz. Yeni oynaticilarin çogu, artik bu tür diskleri oynatabiliyor, ama evde eski bir DVD oynaticiniz var ise, çalamayabilirsiniz. Genel olarak, DVD oynaticiniz ne kadar yeni ise, kaydedilebilir ve yeniden yazilabilir DVD'leri sorunsuz oynatma olasiligi o kadar yüksektir. dvdplusrw.org adresinde, DVD+R ve DVD+RW ile uyumlu olan ve olmayan sürücü listesini bulabilirsiniz. Bunlar sadece referans olarak kullanilabilecek, resmi olmayan bilgilerdir. DVD sürücüler konsuna gelince, bu sizin bilgisayarinizla ilgili bölümdür. Bu da, ayni DVD-R veya DVD+R ayrimi gibi, sürücü üreticileri tarafindan bastan belirtilen özellikleridir. Sürücüyü aldiginiz zaman, hangi tür medyaya yazabilecegi zaten bellidir. Sürücüyü üreten firma, DVD+R/RW sürücü olarak ürünü tanimliyorsa, hem DVD+R, hem de DVD+RW üzerine kaydedebilecegi anlamina gelir. Son aylarda, daha çok firma, birden fazla formati destekleyen sürücüleri piyasaya çikarmaktadir.